تبلیغات

پیچک

به سوی حقیقت... - ازدواج ام کلثوم با خلیفه دوم (1)
 
   
ازدواج ام کلثوم با خلیفه دوم (1)

ام کلثوم کیست!؟

از موضوعات سؤال برانگیز در تاریخ اسلام، ازدواج جناب امّ کلثوم(علیها السلام) با خلیفه دوم عمربن خطّاب است.

علّت سؤال برانگیز بودن آن، حوادث غم بار پس از رحلت رسول خدا(صلى الله علیه وآله)، کنار گذاشتن امیرمؤمنان على(علیه السلام) از خلافت و یورش به خانه فاطمه زهرا(علیها السلام) است.

مدارکى نشان مى دهد که در همه آن حوادث تأسف برانگیز و اندوهبار، خلیفه دوم نقش اساسى و تأثیرگذار داشت; از این رو، این سؤال همواره ذهن مسلمانان را به خود مشغول ساخته که اگر خلیفه دوم در حمله به خانه حضرت زهرا، ضربه زدن به وى و ایجاد غم و اندوه در قلب آن بانوى بزرگ نقش داشته، چگونه على(علیه السلام) دخترش را به ازدواج او درآورد؟!

آیا اصلا چنین ازدواجى صورت گرفت؟ و اگر ازدواجى صورت گرفت بر اساس چه مصلحتى انجام شد؟ و تا چه مرحله اى پیش رفت؟

برخى از عالمان اهل سنّت وقوع چنین امرى را دلیل بر انکار آن حوادث مى دانند و معتقدند هرگز حمله اى به خانه حضرت زهرا(علیها السلام)نشد و شهادت آن حضرت را نیز غیر واقعى مى دانند.

در حالى که مى دانیم، اصل یورش به خانه آن حضرت و توهین به بانوى بزرگ اسلام و على(علیه السلام) جاى تردید نیست و تهدید به آتش زدن خانه براى اجبار به بیعت نیز، در کتب معتبر اهل سنت آمده است و برخى نیز آورده اند این تهدید عملى شد.عالمان مکتب اهل بیت نیز در کتب تاریخى و حدیثى خود آن را به طور مشروح مورد بحث قرار داده اند و این مسأله میان شیعیان معروف و مورد اتفاق است.

با این پیش فرض باید سراغ سؤال فوق رفت که آیا دختر فاطمه(علیها السلام)در زمان خلافت عمر به نکاح وى درآمد؟ تحقق چنین امرى با آن سابقه چگونه سازگار است؟

این پرسشها را باید در چند محور مورد بررسى قرار داد:

اوّل: امّ کلثوم کیست؟

 

دوم: سخن دانشمندان پیرامون این ازدواج

 

سوم: تأمّلاتى پیرامون این ازدواج

 

چهارم: بررسى اسناد این خبر در کتب اهل سنّت و امامیه

 

پنجم: تهدیدها و ضرورت ها

 

اوّل: امّ کلثوم کیست؟

 

 

ابن عبدالبر در استیعاب، ابن اثیر در اسدالغابه و شیخ مفید در ارشاد، امّ کلثوم را به همراه حسن، حسین و زینب(علیهم السلام) از فرزندان فاطمه و على(علیهما السلام) دانسته اند.(1) طبرى و ابن شهر آشوب علاوه بر آن، محسن را نیز از فرزندان آن دو بزرگوار مى دانند که در کودکى سقط شد و وفات یافت.(2)

نام امّ کلثوم در موارد متعدد و حساس از تاریخ امیرمؤمنان تا زمان امام حسین(علیهما السلام) به چشم مى خورد. ازجمله: در شب نوزدهم ماه رمضان سال چهلم که سحرگاهش امیرمؤمنان على(علیه السلام) ضربت خورد، آن حضرت افطار را مهمان دخترش امّ کلثوم بود(3) و هنگامى که خبر شهادت پدر را از زبانش شنید، بى تاب شد و گریه کرد و امیرمؤمنان(علیه السلام) وى را دلدارى داد.(4)

در سفر تاریخى امام حسین(علیه السلام) به سمت کوفه و حادثه عاشوراى سال 61 هجرى نیز همراه برادرش بود و آنجا که امام حسین(علیه السلام) براى خداحافظى به خیمه آمد و از زنان حرم خداحافظى کرد، از امّ کلثوم، همراه با سکینه، فاطمه و زینب نام برد و فرمود: «یا سکینة، یا فاطمة، یا زینب، یا امّ کلثوم علیکنّ منّى السّلام».(5)

امّ کلثوم کیست؟

در ماجراى اسارت نیز نام امّ کلثوم دیده مى شود. او در کوفه پس از زینب کبرى(علیها السلام) براى مردم خطبه خواند و آنها را سرزنش کرد(6) و در شام، پس از رسوایى یزید و آنگاه که یزید به ظاهر درصدد جبران جنایات خود بر آمد و به امّ کلثوم گفت: این اموال را در برابر آن مشکلات و سختى ها از ما بگیر; پاسخ داد: «یا یزید، ما أقلّ حیاءک وأصلب وجهک، تَقتُل أخی وأهل بیتی وتُعطینی عوضهم»؛ (اى یزید چقدر بى حیا و بى شرمى! برادر و خاندان ما را مى کشى و اکنون مى خواهى عوض آن ها را به ما بپردازى (و با اموال، آن جنایت عظیم را جبران کنى؟!).(7) و هنگام ورود به مدینه نیز با حالتى گریان سوگواره اى براى برادرش خواند.(8) مطابق برخى از نقل هاى تاریخى ام کلثوم در زمان حکومت معاویه و امارت سعید بن عاص بر مدینه (قبل از سال 54) وفات یافت.(9) ابن عبدالبرّ و ابن حجر نیز وفات او را زمان امام حسن(علیه السلام) مى دانند(10) ولى با پذیرش حضور ام کلثوم در حوادث کربلا باید وفات وى سال 61 هجرى به بعد بوده باشد و لذا بعضى وفات او را چهارماه پس از بازگشت اسرا از شام دانسته اند.(11)


 

منابع:

(1). الاستیعاب، ج 4، ص 1893، شماره 4057 (شرح حال حضرت فاطمه زهرا(علیها السلام)) ; ج 4، ص 1954، شماره 4204 (شرح حال ام کلثوم). استیعاب تصریح مى کند که امّ کلثوم قبل از وفات رسول خدا(صلى الله علیه وآله) متولد شد; اسدالغابة، ج 6، ص 387، شماره 7578 ; ارشاد مفید، ج 1، ص 354

(2). تاریخ طبرى، ج 5، ص 153 ; مناقب ابن شهر آشوب، ج 3، ص 89 .

(3). بحارالانوار، ج 42، ص 226 .

(4). همان مدرک، ص 223 .

(5). بحارالانوار، ج 45، ص 47 .

(6). همان مدرک، ص 112 .

(7). همان مدرک، ص 197 .

(8). همان مدرک. در مواضع دیگرى در حادثه کربلا و پیش از آن نیز، نام آن حضرت دیده مى شود و موارد فوق بخش عمده نقش و حضور آن حضرت بود که یادآورى شد.

(9). اعیان الشیعه، ج 3، ص 485 .

(10). الاستیعاب، ج 4، ص 1956; اسدالغابة، ج 6، ص 387 .

(11). اعلام النساء، ص 238-247 .



[ ]
[ مرتبط با ] : مسائل سؤال برانگیز در تاریخ اسلام
ن : امیرعباس کریمی
ت : سه شنبه 8 اردیبهشت 1394
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
How do you grow? سه شنبه 28 شهریور 1396 04:08 ق.ظ
Great blog! Do you have any suggestions for aspiring writers?
I'm hoping to start my own site soon but I'm
a little lost on everything. Would you propose starting with a free platform like Wordpress or go
for a paid option? There are so many choices out there that I'm totally overwhelmed ..
Any suggestions? Kudos!
http://britney2owen.exteen.com پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 12:50 ب.ظ
I visited multiple web sites but the audio quality for audio songs present at this
web site is really marvelous.
BHW سه شنبه 29 فروردین 1396 11:16 ق.ظ
You need to be a part of a contest for one of the greatest sites online.
I will highly recommend this site!
BHW جمعه 25 فروردین 1396 04:56 ق.ظ
Please let me know if you're looking for a article author for
your weblog. You have some really good posts and I believe
I would be a good asset. If you ever want to take some of the load
off, I'd love to write some content for your blog in exchange for a link back to mine.
Please send me an e-mail if interested. Thanks!
BHW شنبه 19 فروردین 1396 02:23 ب.ظ
It is truly a great and helpful piece of information. I'm satisfied that you simply
shared this helpful info with us. Please keep us informed like this.
Thank you for sharing.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر